Na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie odbyła się konferencja „Fundacja rodzinna – jak pomnażać majątek. Korzyści, wyzwania i ryzyka”, zorganizowana przez Bank Pekao S.A. we współpracy z GPW, Mariański Group oraz Polskim Funduszem Rozwoju. Wydarzenie zgromadziło przedsiębiorców, doradców sukcesyjnych i ekspertów rynku kapitałowego, którzy dyskutowali o rosnącym znaczeniu fundacji rodzinnych w budowaniu trwałego polskiego kapitału, profesjonalizacji sukcesji i długoterminowym inwestowaniu.

Razem z Michałem Kobzą, członkiem zarządu GPW, konferencję otworzył Błażej Szczecki, wiceprezes Banku Pekao S.A., podkreślając, że fundacje rodzinne stają się jednym z kluczowych narzędzi ochrony i pomnażania majątku w Polsce. – Fundacja to wyraz odwagi. To odpowiedzialność i ambicja, żeby budować coś trwalszego niż my sami. To ogromny wkład w rozwój polskiej gospodarki i przedsiębiorczości – mówił. Izabela Mikołajczyk, która zarządza Działem Rynku Pierwotnego w GPW, zwróciła uwagę, że rynek kapitałowy jest naturalnym środowiskiem dla fundacji rodzinnych. Prof. Adam Mariański, założyciel Mariański Group, akcentował rosnącą świadomość sukcesyjną właścicieli firm, a Mariusz Jaszczyk, wiceprezes PFR wskazywał, że uporządkowany ład właścicielski jest fundamentem ekspansji polskich firm na rynki zagraniczne.

Michał Walęczak, dyrektor Centrum Bankowości Prywatnej Banku Pekao S.A., zwrócił uwagę, że sukcesja to proces wielowymiarowy, w którym rola instytucji finansowych znacząco wzrosła. – Banki nie ograniczają się do roli skarbca majątku rodziny. To często bank rozpoczyna rozmowę o sukcesji – o oczekiwaniach, marzeniach, celach. Naszym zadaniem jest połączenie majątku osobistego, rodzinnego i firmowego w jeden spójny model działania – podkreślał. Wskazywał również, że nie istnieje jeden uniwersalny model sukcesji, a rolą Family Officera jest pogodzenie różnych interesów i wsparcie w sprawnym przeprowadzeniu procesu.

Temat istoty fundacji rodzinnej i jej zalet rozwinęli podczas dyskusji eksperci – Anita Pardej, radca prawny i menedżer ds. fundacji rodzinnych w Kancelarii Mariański Group oraz przedsiębiorca-praktyk - Jan Załubski, właściciel  ZET Transport Nowy Sącz, podkreślając, że fundacja rodzinna jest narzędziem, które pozwala uporządkować majątek, oddzielić go od działalności operacyjnej i zapewnić stabilność właścicielską na pokolenia. Agnieszka Dziewicka z Banku Pekao zaznaczyła, że fundacja rodzinna to narzędzie porządkujące myślenie o przyszłości firmy i rodziny – To często początek nowego etapu, definiowania zasad zarządzania majątkiem i odpowiedzialności kolejnych pokoleń – podkreślała.

Eksperci z Mariański Group - Prof. Adam Mariański i radca prawny Karolina Chabel-Williams oraz Grzegorz Płatek, dyrektor Departamentu Prawa Gospodarczego i Analiz w Ministerstwie Rozwoju i Technologii skupili się na przeglądzie ustawy o fundacji rodzinnej oraz ryzykach podatkowych i prawnych. Podkreślali, że stabilność prawa jest kluczowa dla przedsiębiorców, a zmienność przepisów może zniechęcać do zakładania fundacji w Polsce. Wskazywano na potrzebę doprecyzowania definicji dozwolonej działalności gospodarczej fundacji, zwłaszcza w kontekście obrotu aktywami czy inwestycji alternatywnych. Podkreślano, że fundacja nie powinna prowadzić działalności operacyjnej ani ryzykownej, a ewentualne ryzyko powinno być lokowane w spółkach zależnych. Wskazywano także na brak rozwiązań sukcesyjnych dla gospodarstw rolnych oraz wyzwania związane z fundacjami jednoosobowymi. Panel pokazał, że dalszy rozwój fundacji rodzinnych wymaga precyzyjnych, wyważonych zmian legislacyjnych, które zapewnią przewidywalność regulacyjną i wzmocnią zaufanie przedsiębiorców do polskiego systemu prawnego.

Kolejna dyskusja skoncentrowała się na inwestycyjnym wymiarze fundacji rodzinnych. Hubert Królak z Banku Pekao podkreślał, że właściciele firm oczekują dziś partnerów, którzy potrafią połączyć strategię inwestycyjną, sukcesję i bezpieczeństwo majątku w jeden spójny model działania. Największym zainteresowaniem fundacji cieszą się private equity, venture capital, private debt oraz nieruchomości komercyjne. Fundacje rozważają też często także inwestycje alternatywne, takie jak sztuka, a także działania filantropijne. Izabela Mikołajczyk z GPW wskazywała, że fundacje coraz częściej działają jak profesjonalni inwestorzy, aktywnie interesując się rynkiem pierwotnym i wtórnym. Wskazywała, że rosnąca aktywność fundacji rodzinnych wzmacnia polskie spółki i zwiększa udział krajowego kapitału w finansowaniu gospodarki. Piotr Bogus, dyrektor zarządzający pionem inwestycyjnym PFR podkreślał rolę PFR jako partnera mniejszościowego wspierającego ekspansję firm rodzinnych bez ingerencji w ich kontrolę właścicielską.

Podczas wydarzenia wspomniano również o niedawno opublikowanym raporcie Banku Pekao S.A. „Fundacje rodzinne – realne narzędzie sukcesji”, który podsumowuje trzy lata funkcjonowania ustawy i pokazuje, że fundacje rodzinne stały się jednym z najdynamiczniej rozwijających się instrumentów właścicielskich w Polsce. Z raportu wynika, że przedsiębiorstwa o polskim kapitale prywatnym odpowiadają dziś za ponad połowę krajowego sektora firm, a ich przyszłość ma bezpośredni wpływ na zatrudnienie, inwestycje i stabilność gospodarki. Rynek fundacji rodzinnych przeszedł w tym czasie drogę od ciekawostki do zjawiska o realnej skali – złożono już blisko 6,7 tys. wniosków o rejestrację, a ponad 3,4 tys. fundacji zostało wpisanych do rejestru. Autorzy raportu (Ewa Kurek, Krzysztof Mrówczyński, Agnieszka Dziewicka) podkreślają, że wartość fundacji zależy od jakości statutu, ładu rodzinnego i świadomego zarządzania majątkiem, a najbliższe lata będą testem dojrzałości tego instrumentu oraz jego integracji z modelem family office.