Polskie opakowania w europejskiej czołówce. Teraz czas na obronę przewag
Branża opakowaniowa niezmiennie pisze historię jednego z największych przemysłowych sukcesów Polski ostatnich lat. W warunkach stagnacji europejskiego rynku krajowi producenci nadal umacniają swoją pozycję w UE. Polska jest piątym największym producentem i drugim największym eksporterem opakowań w Unii. Dalsze zwiększanie udziałów może być jednak coraz trudniejsze. Rosnąca konkurencja ze strony producentów niskokosztowych, zmienność cen surowców i energii oraz nowe regulacje sprawiają, że dla branży coraz ważniejsza będzie obrona wypracowanych przewag.
Bank Pekao S.A. opublikował raport „Opakowania: czas obrony przewag. Sytuacja, perspektywy i wyzwania krajowej branży”. Analiza uwypukla silny kontrast pomiędzy przedłużającą się słabością tej branży w Europie a ekspansją polskich producentów, którzy konsekwentnie zwiększają udziały w produkcji i eksporcie UE.
Europa wciąż bez przełomu
Unijna branża opakowaniowa od kilku lat pozostaje w stagnacji. Wolumen produkcji wszystkich głównych rodzajów opakowań nadal znajduje się poniżej poziomu z 2019 roku. Relatywnie najlepiej radzą sobie opakowania papierowe, najsłabiej drewniane, których produkcja zmniejszyła się w tym okresie o blisko jedną czwartą.
Słabemu popytowi towarzyszy pogarszająca się pozycja handlowa UE wobec krajów trzecich. Eksport poza Unię spada, a nadwyżka handlowa sektora systematycznie się kurczy. W ujęciu ilościowym UE w pierwszych ośmiu miesiącach 2026 roku stała się nawet niewielkim importerem netto opakowań.
Polska gwiazdą europejskiego sektora
W porównaniu z Europą, zwłaszcza krajami zachodnimi, krajowa branża prezentuje się wyjątkowo dobrze. Polska jest obecnie piątym największym producentem opakowań w UE, z udziałem zbliżającym się do 10 proc. Jeszcze silniejszą pozycję osiągnęliśmy w handlu zagranicznym. Od 2019 roku Polska awansowała z czwartego na drugie miejsce wśród unijnych eksporterów (wyprzedzając Włochy i Francję), a jej udział w eksporcie UE przekroczył 11 proc.
Szczególnie silną pozycję Polska zajmuje w opakowaniach drewnianych, odpowiadając za około 21 proc. eksportu UE. Jest również drugim największym unijnym eksporterem opakowań papierowych i metalowych. Ekspansja trwa także w 2026 roku. W pierwszych siedmiu miesiącach wartość eksportu całej branży wzrosła o 4 proc. rok do roku.
- Na tle słabo radzącej sobie branży unijnej gwiazda polskiego przemysłu opakowaniowego wciąż świeci bardzo jasno. Pomimo upływających lat i bardzo zmiennych warunków rynkowych, cały czas znajdujemy sposób na umacnianie naszej pozycji w UE. Zmienia się jednak otoczenie, w którym ten sukces został zbudowany. Konkurencja kosztowa rośnie, dlatego kolejne lata będą dla branży w coraz większym stopniu czasem obrony wypracowanych przewag – podkreśla Krzysztof Mrówczyński, menedżer Zespołu Analiz Sektorowych Banku Pekao S.A., współautor raportu.
Wyniki finansowe wyraźnie odbiły
Silnej pozycji konkurencyjnej w ostatnich latach nie towarzyszyła równie dobra kondycja finansowa. Od rekordowego 2022 do 2025 roku zagregowany wynik netto branży wprawdzie spadł o około 35 proc., ale rentowność netto sektora, podobnie jak odsetek firm wykazujących straty, kształtuje się niezmiennie na korzystniejszych poziomach niż w całym przetwórstwie przemysłowym. Co więcej, pierwsza połowa 2026 roku przyniosła wyraźną poprawę. Łączny wynik netto producentów opakowań wzrósł aż o 48 proc. rok do roku, zaś rentowność netto zwiększyła się o blisko 2 punkty procentowe.
Tak silny wzrost zysków mógł częściowo wynikać z korzystnych efektów księgowych
(w warunkach silnych zmian cen surowców i samych opakowań po wybuchu konfliktu na Bliskim Wschodzie). Firmom sprzyjało jednak również osłabienie presji kosztów pracy. Poprawie wyników towarzyszyło ponowne odbicie inwestycji. Po silnym spadku w 2025 roku nakłady inwestycyjne zwiększyły się w pierwszej połowie 2026 roku o 23 proc. rok do roku.
Konkurencja kosztowa rośnie
Jednym z największych wyzwań dla branży jest rosnąca konkurencja ze strony producentów niskokosztowych. Szczególnie szybko zwiększa się znaczenie Chin. Na rynku europejskim swoje udziały szczególnie mocno zwiększyli oni w segmencie opakowań ze szkła i z tworzyw sztucznych. Chińskie opakowania odpowiadają też za blisko 10 procent wartości polskiego importu tych wyrobów, a ich udział od 2019 roku wzrósł o około 4 punkty procentowe. Najsilniejszą presję widać w segmencie szklanym, gdzie Chiny odpowiadają już za około 22 procent polskiego importu.
Polscy producenci wchodzą więc w nowy etap konkurencji. Koszt produkcji nadal pozostaje ważnym atutem, ale coraz trudniej będzie na nim budować przewagę w takim stopniu jak dotychczas.
Regulacje zmieniają reguły gry
Dostosowanie do zmian regulacyjnych pozostaje ważnym wyzwaniem dla branży. Unijne rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) jest stosowane od 12 sierpnia 2026 r., a kolejne wymogi produktowe będą wdrażane etapami. Znaczenie mają także zasady rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) oraz działający w Polsce system kaucyjny. Regulacje wpływają na konstrukcję opakowań, dobór materiałów i koszty producentów oraz ich klientów, a w części firm mogą wymagać inwestycji w dostosowanie produkcji.
- Dla producentów opakowań szansą jest oferta, która pomaga klientom spełniać wymogi i ograniczać koszty. Tam, gdzie opłaty ROP zależą od cech opakowania, konstrukcja ułatwiająca recykling może obniżyć opłatę ponoszoną przez odbiorcę. To argument w konkurencji o zamówienia, choć opłacalność takiej oferty zależy od kosztów wdrożenia i produkcji, ceny oraz skali sprzedaży – podkreśla Ewa Kurek, współautorka raportu.
Utrzymaniu pozycji polskiej branży na rynku europejskim mogą sprzyjać dalsza automatyzacja, poprawa efektywności kosztowej i energetycznej oraz sprawne dostosowanie oferty do potrzeb odbiorców i nowych wymogów.
Raport „Opakowania: czas obrony przewag. Sytuacja, perspektywy i wyzwania krajowej branży” został przygotowany przez Krzysztofa Mrówczyńskiego, menedżera i Ewę Kurek, eksperta z Zespołu Analiz Sektorowych z Departamentu Analiz Makroekonomicznych Banku Pekao S.A.
Więcej informacji na stronie: Analizy Pekao. Raport sektorowy: Opakowania: czas obrony przewag. Sytuacja, perspektywy i wyzwania krajowej branży
Bank Pekao S.A., założony w 1929 r., jest jedną z największych instytucji finansowych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej i drugim największym bankiem uniwersalnym w Polsce z 372 mld zł aktywów. Bank posiada drugą co do wielkości sieć oddziałów w kraju. Należy do liderów bankowości korporacyjnej, a jego klientem jest co druga korporacja w Polsce. Zajmuje pierwszoplanową na rynku pozycję w zarządzaniu aktywami, działalności maklerskiej i private banking. Zróżnicowany profil działalności Banku Pekao jest wspierany przez wiodący na rynku bilans i profil ryzyka odzwierciedlony w najniższych kosztach ryzyka, silnych wskaźnikach kapitałowych i odporności na warunki makroekonomiczne (Pekao okazało się najbardziej odpornym bankiem, zajmując pierwsze miejsce w testach warunków skrajnych, przeprowadzonych przez EBA w 2025 roku wśród 64 banków w Europie). Od 1998 r. Bank Pekao jest notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie i uczestniczy w kilku lokalnych (w tym WIG 20 i WIG) oraz międzynarodowych indeksach (w tym MSCI EM, Stoxx Europe 600 i FTSE Developed). Pekao jest najbardziej dywidendową spółką giełdową w Polsce, z najwyższą wartością wypłaconych dywidend, ponad 40 mld zł, licząc od początku odrodzonej w 1991 roku GPW. Na przestrzeni ostatnich 10 lat bank wypłacił akcjonariuszom łącznie ponad 23 mld zł.